About us

Hilar Mağaraları ve Çayönü'nün Turizme Açılma Projesi

Anadolu’nun en eski mağara yerleşimlerinden biri olan Hilar Mağaraları, Akropolü, kalesi ve M.S.100-325 tarihleri arasında kaya mezarları olarak kullanılmış olması, tarihi dokusu, Coğrafi yapısı ve doğal sit alanı olma özellikleri nedeniyle eşsiz bir doğal güzelliğe ve arkeolojik değere sahiptir. Kalkerin enine ve boyuna aşınması ile oluşan doğal coğrafik oluşumların, arkeolojik kalıntılarla gösterdiği uyum ve hemen kuzeyinde yer alan, Tarıma dayalı köy yaşantısının başlangıç dönemlerinin, başka bir deyişle Neolitik Çağ'ın ilk başlarına, günümüzden yaklaşık 10 bin yıl öncesine tarihlenen Çayönü yerleşmesi, yalnızca Anadolu değil, Yakın Doğu arkeolojisinin de önemli bir merkezi durumuna gelmiş olan, insan kültür tarihinin bu dönemini en iyi tanıtan Çayönü Tepesi (M.Ö.8750-5500) ile olan ilişkisi bu değeri daha da artırmaktadır.

Hilar Mağaraları ve Çayönü Tepesinin Korunarak Turizme Açılması projesi çalışmaları 2006 yılından beri Kültür ve Turizm Bakanlığımız ve Diyarbakır İl Özel İdaresinin finansmanında, Ergani Belediyesi ve Ergani Kaymakamlığı’nın destekleriyle ile yapılmıştır.

Hilar mağaralarında; 2006-2010 yılları arasında sürdürülen kazı çalışmaları sonucunda birçok kaya mezarı, kaya niş mezarı ile kayaya oyulmuş tekne mezarlar tespit edilmiştir. Roma Döneminde kullanılmaya başlayan bu nekropol alanında bulunan mezar odalarının sonraki dönemlerde müdahaleler yapılarak farklı işlevlerle kullanıldığı tespit edilmiştir.  Han Mağarasının hayvan barınağı olarak kullanılması, 6 nolu mezar odasının mescide çevrilmesi ve bazı mezar odalarının yatma yeri olarak kullanılması bu işlevlendirmelere en iyi örneklerdir. 2006 yılından beridir kazı ve belgeleme çalışmaları devam eden Hilar Kaya Mezarlarındaki çalışmaları, ziyaretçilerin alanı daha iyi algılayabilmesi, tarihi alanı gezerken alana zarar vermeden rahat bir şekilde gezilebilmesi için alanda bulunan mezar odaları ile sonraki dönemlerde farklı işlevle kullanılan (Han Mağarası, Mescit olarak kullanılan 6 nolu mezar odası) mezar odalarının gerekli temizlik ve konservasyon çalışmaları yapılarak ziyaretçilerin mekânları daha iyi algılayabilmeleri sağlanmıştır. Ayrıca alanda ahşap babalar içinden geçirilen keten halatlarla gezi güzergahı oluşturularak ziyaretçilerin alanı hızlı ve anlaşılır bir şekilde gezmesi sağlanmıştır.

Çayönü Tepesinde, Hilar mağaralarıyla eş zamanlı olarak Çayönü Kazısı İkinci Başkanı Aslı Erim ÖZDOĞAN ile 2010 yılında yapılan çevre düzenlemeleriyle, 1990-1991 yılı ve 2001 yılında yapılan çalışmalar sonrasında yaklaşık 20 yılda oluşan tahribat giderilmiştir. Mimari temel kalıntıları üzerinde düzenleme çalışmalar yapılarak yapıların görselliğinin tekrar kazanılması sağlanmıştır.  Gelen ziyaretçilerin, hem her şeyi görebileceği, hem de yapıları bozmayacağı gezi güzergâhının belirlenerek,  mimari alanı rahatça görebilecek şekilde, çevresinde gezi güzergahı ahşap babalar içinden geçirilen keten halatlarla oluşturulmuştur. 

Yukarı

A wonderful serenity has taken possession of my entire soul, like these sweet mornings of spring which I enjoy with my whole heart. I am alone, and feel the charm of existence in this spot, which was created for the bliss of souls like mine.

I am so happy, my dear friend, so absorbed in the exquisite sense of mere tranquil existence, that I neglect my talents. I should be incapable of drawing a single stroke at the present moment; and yet I feel that I never was a greater artist than now.

When, while the lovely valley teems with vapour around me, and the meridian sun strikes the upper surface of the impenetrable foliage of my trees, and but a few stray gleams steal into the inner sanctuary, I throw myself down among the tall grass by the trickling stream; and, as I lie close to the earth, a thousand unknown plants are noticed by me: when I hear the buzz of the little world among the stalks, and grow familiar with the countless indescribable forms of the insects and flies, then I feel the presence of the Almighty, who formed us in his own image.

Duis dictum tristique lacus, id placerat dolor lobortis sed. In nulla lorem, accumsan sed mollis eu, dapibus non sapien. Curabitur eu adipiscing ipsum. Mauris ut dui turpis, vel iaculis est. Morbi molestie fermentum sem quis ultricies. Mauris ac lacinia sapien. Fusce ut enim libero, vitae venenatis arcu. Cras viverra, libero a fringilla gravida, dolor enim cursus turpis, id sodales sem justo sit amet lectus. Fusce ut arcu eu metus lacinia commodo. Proin cursus ornare turpis, et faucibus ipsum egestas ut. Maecenas aliquam suscipit ante non consectetur. Etiam quis metus a dolor vehicula scelerisque.

Nam elementum consequat bibendum. Suspendisse id semper odio. Sed nec leo vel ligula cursus aliquet a nec nulla. Sed eu nulla quam. Etiam quis est ut sapien volutpat vulputate. Cras in purus quis sapien aliquam viverra et volutpat ligula. Vestibulum condimentum ultricies pharetra. Etiam dapibus cursus ligula quis iaculis. Mauris pellentesque dui quis mi fermentum elementum sodales libero consequat. Duis eu elit et dui varius bibendum. Sed interdum nisl in ante sollicitudin id facilisis tortor ullamcorper. Etiam scelerisque leo vel elit venenatis nec condimentum ipsum molestie. In hac habitasse platea dictumst. Sed quis nulla et nibh aliquam cursus vitae quis enim. Maecenas eget risus turpis.